
Fahatsiarovana sy fankasitrahana an’Atoa ANDRIAMANDROSO Denis Andriantasy Helison
7 Aprily 1945 – 15 Novambra 2024
Mpikambana mahefa - Akademia Malagasy (1988 – 2024)
Lahateny nataon-dRtoa Profesora RABENORO Irène,
Filohan’ny Akademia Malagasy
Fivoriambe iombonana – Alakamisy 19 Desambra 2024
Lapan’ny Akademia Malagasy, Tsimbazaza
Tompokolahy sy Tompokovavy,
Teraka tamin’ny 7 Aprily 1945 tao Antsirabe i Denis Andriamandroso, nanambady an-dRtoa Andriamasinoro ary manan-janaka efatra. Nodimandry tany Strasbourg izy ny 15 Novambra 2024.
Nandranto fianarana ambony tany ivelan’i Madagasikara izy, ka nisafidy ny handalina ny teny Allemand tany amin’ny Faculté des Lettres Aix-en-Provence nanomboka ny taona 1967. Nahazo maripahaizana Licence tamin’izany izy ny taona 1971 sy Maîtrise ny taona 1973. Tany amin’ny Université Paris X – Nanterre kosa no nanohizany ny fandalinana ny teny Allemand ka nahazoany ny maripahaizana DEA na Diplôme d’Etudes Approfondies d’Allemand ny taona 1980.
Nifanindran-dalana tamin’ny fianarana teny Allemand nataony ny fianarana teknika, ka nandalinany kosa ny hailamin’asa tany amin’ny Institut de Planification – Université technique de Berlin (RFA) nanomboka ny taona 1977. Nitozo teo amin’io sampam-pianarana io izy ka tonga tamin’ny fahazoana ny laharana Doktor – Ingénieur (Dr-Ing) en Sciences de la Planification et Sciences sociales, tamin’ny taona 1983. Ary tsy izany ihany, fa nandranto fianarana momba ny haifampandrosoana koa ny lehilahy, ary mbola laharana Doctor of Philosophy no azony teo anivon’ny School of Development Studies – University of East Anglia Norwich, taty aoriana tamin’ny taona 1996.
Teo amin’ny lafiny asa aman-draharaha, dia nifantoka indrindra tamin’ny asa fampianarana sy fikarohana i Dr Denis Andriamandroso, tao ny momba ny hailamin’asa (planification régionale et sociale), ary nosahaniny ihany koa ny fampianarana sy fikarohana momba ny teny sy ny sivilizasiona (langue et civilisation germaniques), ny haifampandrosoana sy ny diplomasia. Ny taona 1972 izy no efa nisantatra ny fampianarana tany amin’ny Collège Cevenol International tany Le Chambon sur Lignon, tany Frantsa. Ary taty aoriana hatramin’ny fotoana nahafatesany, dia asa fampianarana ambony tamin’ny Ivotoerana maro no nosahaniny, IMATeP, UCM, IEP, ENAM, CEDS, Université ACEEM.
Nitondra ny anjara birikiny tamin’ny fampandrosoana an’i Madagasikara tamin’ny alalan’ny asam-panjakana koa izy. Teo anivon’ny Direction Générale du Plan, Ministeran’ny Fitantanam-bola no nampiharany ny fahaizana amam-pahalalana norantoviny momba ny hailamin’asa. Responsable des relations bilatérales ary Chef de service du Développement social no andraikitra notanany teo amin’izany sehatra izany. Taorian’izany, dia anisan’ny nanorina ny IMATeP na Ivotoerana Malagasy momba ny Teti-Pivoarana ny tenany, niaraka tamin’Atoa Rajaona Andriamananjara, Directeur Général du Plan tamin’izany fotoana izany, izay Filohan’ny Akademia Malagasy ihany koa moa taty aoriana. Ary teo anivon’io Ivotoeram-pampianarana ambony io izy dia nampianatra sady nitantana ireo Departemanta niandraikitra ny fandalinana sy fikarohana (études et recherche), ny fiofanana sy fandavorariana (formation et perfectionnement) sy ny hafa, nandritra ny folo taona latsaka kely. Taty aoriana dia isan’ny mpikambana teo anivon’ny Filankevi-pitantanan’ny IMATeP izy.
Ankoatra ny asa fikarohana sy ny fitantanana Ivotoeram-pikarohana nosahaniny tany
Allemagne moa, dia fantatra indrindra koa teo anivon’ny tontolon’ny asa politika i
Dr Andriamandroso Denis, tamin’ny efa naha Mpanolotsain’ny Filohan’ny Repoblika sy
Ambasadaoro azy. Ambassadeur Extraordinaire et Plénipotentiaire de Madagascar en Allemagne,
en Autriche et dans les pays nordiques (taona 2002-2006) ary Ambassador for Madagascar
to South Africa and the SADC tany Pretoria, Afrique du Sud (taona 2008-2012) izy.
Tompokolahy sy Tompokovavy,
Ny taona 1988 no noraisina ho Mpifandray teto amin’ny Akademia Malagasy, i Dr Andriamandroso Denis, tao amin’ny Sokajy Haifomba Fiaina sy Fitondra tamin’izany, nasondrotra ho Mpikambana mpiombonantoka ny taona 2003, ary nasandratra ho Mpikambana mahefa ny taona 2019. Mpanolotsaina teo anivon’ny Fikambanana Association des Amis de l’Académie Malgache (AAAM) koa izy hatry ny niorenan’io Fikambanana io.
Mpikambana navitrika ary nazoto nivory izy rehefa teto an-tanindrazana,
satria noho ny asa aman’andraikiny moa dia nisy fotoana naharitra izy tany ivelany,
nisy fotoana koa nivezivezy teo. Tsy nahasakana azy tsy hanolotra velakevitra sy hanao
asasoratra momba ny fikarohana nataony anefa izany. Ankoatra ireo lahatsoratra
vitsivitsy nosoratany mikasika ny fampandrosoana sy ny politika,
voarakitra ao amin’ny Bulletin de l’Académie Malgache, dia tsaroana ny nanatevenany ny
tahirimbokin’ny Akademia Malagasy ny taona 2018, tamin’ny nanolorany ireo sangan’asany telo,
boky mitondra ny lohateny avy « Miainga ifotony » nanazavany ny fotokeviny manao hoe
« mbola vitako fa aza isalovanonao sa aleo ho raisiko an-tànana fa tsy zakanao »,
sy ny boky « Savorovoro politika miverimberina : inona no fanefitra ? » mandalina momba
ireo korontana politika sy tenim-pirenena, ary ny boky
« Vetso ho an’ny Tanindrazana - Tononkalo sy Bitsika ».
Mbola am-perim-panoratana tokoa izy teto amin’ny Akademia Malagasy no lasa noho ny lahatra, satria dia vao tamin’ny Fivoriambe iombonana - volana Jolay 2024 ny tenany no nanolotra ny andiany faha-4 tamin’ny velakevitra mitohy novoaboasany teto, nampitondrainy ny lohateny hoe « Fanjakana toa inona no mety eto Madagasikara handaminana ny tany sy ny Firenena? ».
Tompokolahy sy Tompokovavy,
Ankoatra ny asa aman’andraikitra maro nosahaniny, dia isan’ny nanorina ny Cercle
Germano-Malgache i Dr Andriamandroso Denis, teo koa ny Association des
Germanistes de Madagascar. Fa tsy ny kely indrindra fa isan’ny fomba nanehoany ny
haben’ny fitiavan-tanindrazana nanosika azy dia nanorina sehatra hikotranan-doha,
fantatsika ankehitriny amin’ny teny vahiny hoe Think Tank ireny izy,
izay nantsoiny hoe CPR-TT na Crisis Prevention and Resolution - Think Tank tamin’ny taona 2012, ary teo koa ny sehatra fanehoana vokapikarohana sy tolokevitra politika, diplomasia sy fampandrosoana natao hoe Sinibekevitra.
Tsy nitandro hasasarana i Dr Andriamandroso Denis, raha fampandrosoana no resahana,
niezaka nitondra ny heviny sy ny fomba fijeriny hatrany izy ho fampandrosoana ny
Akademia Malagasy, ary indrindra ho an’i Madagasikara sy ny Malagasy manontolo. Tsaroana
eto fa saro-piaro indrindra koa tamin’ny fampiasana ny teny malagasy izy,
na dia nahafehy tenim-pirenena maromaro hafa aza. Nahazo ny mariboninahi-pirenena
Chevalier de l’Ordre National malgache izy, ny taona 2003.
Tompokolahy sy Tompokovavy,
Ny Akademisianina hono tsy mba maty, ary izany no tsy nampiasako hatrany am-boalohany ny teny hoe “Itompokolahy”, satria ny tenan’izy ireo ihany no tsy ho eo anivontsika intsony fa ireo vokapikarohana noraketina an-tsoratra maro navelan’izy ireo dia mitoetra mandrakizay ho harena lovain’ny taranaka fara-mandimby sy ireo tanora mpianatra malagasy, manerana ny Nosy.
Ho fiombonantsika fo hahatsiaro sy hankasitraka ireto havantsika sy mpiray fikambanana amintsika dia Atoa ANDRIAMANDROSO Denis, dia hiara-hitsangana ao anaty fahanginana iray minitra isika ho fanajana azy ireo.
Mankasitraka Tompokolahy, mankatelina Tompokovavy.